"Pomagamy Wiśle płynąć"

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Strona Główna 550. rocznica bitwy w Zatoce Świeżej

550. rocznica bitwy w Zatoce Świeżej

Email Drukuj PDF

bitwamorskaW niedzielę, 15 września 2013 r. mija 550. rocznica bitwy morskiej w Zatoce Świeżej (na Zalewie Wiślanym), podczas której flota Związku Pruskiego - floty kaperskie Gdańska i Elbląga, rozgromiły flotę Zakonu Krzyżackiego.

W dniu 15 września 1463 r., w rejonie dzisiejszego Suchacza i Kamionka Wielkiego, miała miejsce największa bitwa morska w okresie zmagań polsko-krzyżackich, a zarazem jedna z dwóch przełomowych bitew tzw.wojny trzynastoletniej (1454-1466), której wynik niewątpliwie zdecydował o ostatecznym zwycięstwie strony polskiej w wojnie.

Od końca lipca 1463 roku wojska polskie oblegały Gniew, który był ważnym punktem strategicznym z powodu przeprawy, która dawała zakonowi połączenie między Pomorzem Gdańskim (na którym operował Bernard Szumborski oraz Henryk VI Reuss von Plauen wraz z wojskami zaciężnymi) i dalej z Rzeszą Niemiecką a Królewcem oraz uniemożliwiał swobodny handel rzeczny między Gdańskiem a Toruniem.

Aby doprowadzić do zniesienia oblężenia wielki mistrz Ludwig von Erlichshausen zdecydował się przetransportować z okolic Królewca nad Leniwkę (lewa odnoga ujścia Wisły) silną armię, która miała połączyć się z operującymi w tym rejonie wojskami Bernarda Szumborskiego. W ten sposób połączona armia byłaby w stanie przywrócić panowanie krzyżackie nad dolną Wisłą i uratować broniących się Krzyżaków w Gniewie. Długie gromadzenie statków przyczyniło się do reakcji ze strony gdańszczan i przygotowań do odparcia desantu.

Obwarowanie palami i zablokowanie Wisły w rejonie Szkarpawy, łączącej Zatokę Świeżą z Leniwką oraz wystawienie 11 statków w tym galaru, wraz z ok. 400-500 zaciężnymi pod dowództwem Macieja Kolmenera i Wincentego Stolle, zmusiło po kilku dniach 44 statki zakonu z 1500 żołnierzy na pokładzie do wycofania się w stronę Królewca. Gdy w rejon Elbląga dotarły oddziały Szumborskiego, statków wielkiego mistrza już tam nie było, w związku z czym cała operacja nie doszła do skutku.

2zalew przed natarciem cmm1 3zalew starcie cmm1 4bitwa 5zalew po bitwie cmm1

Statki pod dowództwem zaprawionych gdańskich kaprów Wincentego Stolle oraz Macieja Kolmenera, posiłkowane przez okręty elbląskie dowodzone przez Jakuba Vochsa (wcześniej na służbie gdańskiej) i wojsko królewskie, ruszyły w pościg za cofającym się nieprzyjacielem. Do bitwy doszło prawdopodobnie pomiędzy Kamionkiem Wielkim a Suchaczem w Zatoce Świeżej. Flota polska złożona z ok. 30 statków starła się z liczniejszą, liczącą 44 okręty flotą zakonną. Krzyżacy uważali, że zwycięstwo zapewni im przewaga liczebna i jakościowa ich floty, związkowcy jednak wykorzystali element zaskoczenia i zepchnęli Krzyżaków na płytkie wody zatoki, okrążając ich. Walka toczyła się głównie z abordażu. W ręce polskie dostało się ok. 500 jeńców, wielki mistrz zdołał zbiec do Królewca.

Klęska ta spowodowała, że Krzyżacy przestali się już kompletnie liczyć w konfrontacji ze Związkiem Pruskim na wodach, a zakon popadł w jeszcze większe problemy finansowe. Rozpuszczone zostały oddziały Szumborskiego, który osobiście pod koniec roku 1463 wycofał się z wojny podpisując ze stroną polską rozejm. Na początku roku 1464 skapitulował Gniew. Polacy przeszli do kontrofensywy na Żuławach.

Można śmiało powiedzieć, że wojnę trzynastoletnią (1454-1466) z Zakonem Krzyżackim wygrano na wodach Morza Bałtyckiego przez skuteczne odcięcie Królewca od dostaw i posiłków drogą morską za pomocą floty kaperskiej, głównie Gdańska, a następnie dzięki bitwie nad Zatoką Świeżą (1463), która mocno sparaliżowała działania Zakonu na Wiśle, oraz umożliwiła zdobycie Gniewu (1464), a następnie Nowego (1465) i innych miast strzegących przepraw przez Wisłę, co z kolei odcięło połączenie lądowe z Rzeszą Niemiecką, równocześnie umożliwiając Polsce już niemal bezpieczny, lecz jeszcze prowadzony w dużych konwojach pod eskortą handel rzeczny Torunia z Gdańskiem, a co za tym idzie - z innymi miastami europejskimi.

*     *     *

W dniach 13-14. września br., w rocznicę wydarzeń sprzed 550. lat, na plaży w Suchaczu odbędą się dwie widowiskowe imprezy: "Inscenizacja Bitwy Morskiej na Zalewie Wislanym" oraz "Międzynarodowa Gala Profesjonalnych Walk Rycerskich". 

Przedsięwzięcie ma charakter cykliczny i jest to 4. edycja tego wydarzenia. Tegoroczne obchody rocznicy bitwy morskiej są szczególnie ważne, zważywszy na jej okrągłą 550. rocznicę.

Ramowy program obchodów "Inscenizacji Bitwy Morskiej na Zalewie Wiślanym w 550. rocznicę zwycięstwa floty elbląsko-gdańskiej nad flotą krzyżacką" oraz "Międzynarodowej Gali Profesjonalnych Walk Rycerskich":

Piątek, 13.09.2013 r. bitwaplakat

godz. 10.00-17.00 - Przyjazd zawodników i zaproszonych odtwórców
godz. 19.00 - koncert Percival Shutenbach (scena główna)
godz. 19.30 - III Międzynarodowa Gala Profesjonalnych Walk Rycerskich (szranki):
Michał Gzowski (FŚ) vs Krzysztof Skubis (ŁAN)
Jakub Ładyński (WAM) vs Dominik Szlosarczyk (ŁAN)
Krzysztof Olczak (ŁAN) vs Michał Bednarski(Sierotki)
Krzysztof Szatecki (WAM/Francja) vs Łukasz Zwierzak (FŚ)
Robert Szatecki (WAM) vs Vladimir "Hartman" Enon(Łotwa)
    

Sobota, 14.09.2013 r.

godz. 11.00 - Msza po Łacinie (Scena główna)
godz. 11.30 - Oficjalne uroczystości (pomnik)
godz. 12.30 - Turniej miecza i tarczy- 1 vs 1 (szranki)
godz. 14.00 - Pokaz maszyn oblężniczych (szranki)
godz. 14.30 - Koncert Grupa Radnyna (scena główna)
godz. 15.00 - Turniej pocztów rycerskich 5 vs 5 lub 2 vs 2- bohurt (szranki)
godz. 18.00 - Koncert Grupa Radnyna i Percival Shutenbach (scena główna)
godz. 19.30 - Inscenizacja Bitwy Morskiej na Zalewie Wiślanym- część lądowa (pole bitewne)
godz. 20.20 - Fire Show Kacze Bagno (pole bitewne)

Źródło: wikipedia, CMM, portel.pl

Poprawiony: czwartek, 12 grudnia 2013 12:10